SMM & VERGİ

Serbest meslek makbuzu hesaplama

Brüt hizmet bedeli, KDV ve gelir vergisi tevkifatına göre serbest meslek makbuzu tahsilatını hesapla.

Hesaplama bilgileri

Alanları kendi değerlerinle değiştir; sonuç anında güncellenir.

ÖRNEKLİ ANLATIM

Serbest meslek makbuzu hesaplama nasıl yapılır?

Hesaplama yöntemi

Genel serbest meslek ödemelerinde tevkifat sorumlusu müşteriler brüt hizmet bedelinin %20'sini gelir vergisi tevkifatı olarak keser. KDV brüt bedele eklenir; tahsil edilecek tutar brüt + KDV − tevkifattır.

Örnek hesaplama

50.000 TL brüt hizmet, %20 KDV ve %20 gelir vergisi tevkifatında KDV 10.000 TL, tevkifat 10.000 TL ve tahsilat 50.000 TL'dir.

HESAPLAMA REHBERİ

Serbest meslek makbuzunda tahsilat nasıl bulunur?

Tahsil edilecek tutar, brüt hizmet bedeline KDV eklenip bu toplamdan gelir vergisi tevkifatının çıkarılmasıyla bulunur; tevkifat yalnızca hizmet bedeli üzerinden hesaplanır, KDV üzerinden kesinti yapılmaz.

KDV, serbest meslek erbabının tahsil edip kendi beyannamesiyle ödediği ayrı bir vergi olduğu için makbuzda ayrı gösterilir; gelir vergisi tevkifatı oranı hizmetin türüne ve tarafların statüsüne göre değişebilir.

SIK SORULANLAR

Serbest meslek makbuzu hesaplama hakkında merak edilenler

Serbest meslek makbuzunda tahsilat nasıl bulunur?

Brüt hizmet bedeline KDV eklenir ve bu toplamdan gelir vergisi tevkifatı çıkarılarak tahsil edilecek tutar bulunur.

Tevkifat KDV üzerinden mi hesaplanır?

Hayır, tevkifat yalnızca hizmet bedeli üzerinden hesaplanır; KDV üzerinden kesinti yapılmaz.

KDV neden makbuzda ayrı gösterilir?

KDV hizmet bedelinin parçası değil, serbest meslek erbabının müşteriden tahsil edip kendi KDV beyannamesiyle ödediği vergidir; bu yüzden makbuzda ayrı bir kalem olarak gösterilir. KDV tevkifatı uygulanan işlemlerde KDV’nin bir kısmını alıcı beyan eder.

DETAYLI REHBER

Serbest meslek makbuzunda eline gerçekte ne kalır ve fiyatını nasıl belirlersin?

Makbuzdaki “tahsil edilen” tutar, senin kazancın değildir. İçinde beyan edeceğin KDV vardır; müşterinin kestiği stopaj ise yıl içinde ödediğin verginin bir parçası olarak geri karşına çıkar. Aşağıda makbuzun satırlarını nasıl okuyacağını, net bir tutar hedefliyorsan brüt ücreti nasıl belirleyeceğini ve müşteri türüne göre tahsilatın nasıl değiştiğini bulacaksın.

Makbuzun satırlarını sırayla oku

Serbest meslek makbuzunda (e-SMM) genellikle şu sıra bulunur: brüt ücret, gelir vergisi stopajı, net ücret, KDV ve tahsil edilen tutar. Brüt 20.000 TL, %20 KDV ve %20 stopajlı bir işte net ücret 16.000 TL, KDV 4.000 TL, tahsil edilen tutar 20.000 TL’dir.

Tahsil edilen tutarın brüt ücrete eşit çıkması bir tesadüftür: KDV oranı ile stopaj oranı aynı olduğu için eklenen ve düşülen tutarlar birbirini götürür. KDV oranı farklıysa veya stopaj yoksa bu eşitlik bozulur; bu yüzden tahsilatı her zaman satır satır kontrol et.

  • Net ücret = brüt ücret − stopaj; senin vergi öncesi gelirin budur.
  • KDV senin gelirin değildir; kendi KDV beyannamende gösterirsin.
  • Kontrol: net ücret + KDV = tahsil edilen tutar.

Tahsil ettiğin paranın ne kadarı senin?

Yukarıdaki örnekte hesabına 20.000 TL girer, ama bunun 4.000 TL’si müşteriden tahsil ettiğin KDV’dir. Bu KDV’yi, iş için yaptığın harcamalardaki indirilecek KDV’yi düşerek kendi KDV beyannamende bildirir ve ödersin. Geriye kalan 16.000 TL ise vergi öncesi gelirindir.

Müşterinin kestiği 4.000 TL stopaj kaybolmaz. Müşteri bu tutarı senin adına vergi dairesine yatırır; sen de geçici vergi ve yıllık gelir vergisi beyannamende bu stopajı hesaplanan vergiden mahsup edersin. Bu nedenle makbuz kayıtlarını ve müşterinin stopajı yatırdığını gösteren bilgileri yıl boyunca düzenli sakla.

Net tutar hedefliyorsan brüt ücreti nasıl bulursun?

Müşteriyle “eline net şu kadar geçsin” diye anlaşıyorsan, brüt ücreti net tutarı 0,80’e bölerek bulursun. Stopaj sonrası 32.000 TL net ücret istiyorsan brüt ücret 32.000 ÷ 0,80 = 40.000 TL olmalıdır. Bu brüte %20 KDV eklendiğinde KDV 8.000 TL, stopaj 8.000 TL ve tahsil edilen tutar 40.000 TL olur.

Teklif verirken brüt ücreti, KDV’yi ve stopajı ayrı ayrı yazmak müşterinin muhasebesiyle yaşanacak yanlış anlamaları önler. “KDV dahil” veya “net” gibi ifadeler açıkça yazılmadığında aynı rakam iki taraf için farklı anlama gelebilir.

Müşteri türü sonucu nasıl değiştirir?

Stopajı yalnızca tevkifat sorumlusu olan müşteriler keser. Şirketler, defter tutan işletmeler ve kamu kurumları genellikle bu kapsamdadır. Bireysel bir müşteriye hizmet verdiğinde stopaj kesilmez; brüt 20.000 TL ve %20 KDV’de tahsilat 24.000 TL olur. Hesaplayıcıda stopaj seçeneğini müşteriye göre ayarla.

Bazı hizmetlerde müşteri, KDV’nin bir kısmını da KDV tevkifatı olarak kendisi beyan eder. Örneğin 20.000 TL brüt işte 4.000 TL KDV’nin yarısı tevkif edilseydi tahsilat 18.000 TL’ye düşerdi. Hizmetin KDV tevkifatına tabi olup olmadığını ve oranını mali müşavirinle kontrol et; bu hesabı KDV tevkifatı aracında ayrıca yapabilirsin.

Brüt 20.000 TL’lik hizmette farklı durumlar
DurumKDVStopajNet ücretTahsil edilen
Kurumsal müşteri, %20 KDV4.000,00 TL4.000,00 TL16.000,00 TL20.000,00 TL
Bireysel müşteri, %20 KDV4.000,00 TL0,00 TL20.000,00 TL24.000,00 TL
Kurumsal müşteri, KDV istisnası0,00 TL4.000,00 TL16.000,00 TL16.000,00 TL
Kurumsal müşteri, KDV’nin yarısı tevkif edilirse4.000,00 TL4.000,00 TL16.000,00 TL18.000,00 TL
Son satırdaki tevkifat oranı yalnızca örnektir; KDV istisnası ve tevkifat koşulları hizmetin türüne göre mevzuattan belirlenir.

Sık yapılan hatalar

  • Tahsil edilen tutarın tamamını gelir sanıp içindeki KDV’yi beyan için ayırmamak.
  • Netten brüte dönerken net tutara %20 eklemek: 32.000 TL netin brütü 38.400 TL değil, 40.000 TL’dir.
  • Bireysel müşteriye düzenlenen makbuzda stopaj göstermek ya da kurumsal müşteride stopajı unutmak.
  • Müşterinin kestiği stopajı yıllık beyannamede mahsup etmeyi unutup vergiyi fazla ödemek.
ŞEFFAF HESAPLAMA

Bu sonuca nasıl güvenebilirsin?

Son kontrol11 Ağustos 2026

Varsayımlar

  • Tevkifat yalnızca hizmet bedeli üzerinden hesaplanır.
  • KDV oranı ve tevkifat oranı hizmet türüne göre değişebilir.

Sonuç vergi danışmanlığı değildir; makbuz düzenlenmeden önce oranlar doğrulanmalıdır.

Hata bildir veya düzeltme öner