Vergi = matrah × oran / 100 formülüyle bulunur. 1.000 TL matraha yüzde 20 uygulandığında vergi 200 TL ve toplam 1.200 TL olur.
Dahil tutardan matrah bulma
Matrah, dahil fiyatın 1 + oran/100 değerine bölünmesiyle bulunur. 1.200 TL dahil tutarı 1,20’ye bölmek 1.000 TL matrahı verir.
Belge ve oran kontrolü
Oran mal veya hizmet türüne göre değişebilir. Faturadaki oran ve yuvarlama esas alınmalı; güncel vergi uygulaması gerektiğinde uzmanla doğrulanmalıdır.
Hazırlama yöntemi: İçerik, hesaplayıcının kullandığı formül ve bu hesabı yaparken gereken girdiler temel alınarak hazırlanmıştır. Son kontrol: 10 Ağustos 2026.
KDV dahil ve hariç fiyat arasında hızlı geçiş yöntemleri
Bir fiyatın KDV dahil mi hariç mi olduğunu bilmek, teklif karşılaştırırken ve satış fiyatı belirlerken sonucu doğrudan değiştirir. Aşağıda her oran için akılda kullanabileceğin çarpan ve bölenleri, dahil fiyatın içindeki vergi payını, “+KDV” yazılı tekliflerle KDV dahil teklifleri nasıl kıyaslayacağını ve oran değiştiğinde fiyatın ne kadar değişeceğini örneklerle bulabilirsin.
Dahil fiyatın içinde ne kadar KDV var?
Dahil fiyattaki KDV payı oranın kendisi değildir; oran ÷ (100 + oran) formülüyle bulunur. %20 KDV’de bu pay 20 ÷ 120, yani dahil fiyatın altıda biri (%16,67) olur. %10’da 10 ÷ 110 ≈ %9,09, %1’de 1 ÷ 101 ≈ %0,99’dur.
Bu sayede %20 oranlı bir üründe akılda hızlı hesap yapabilirsin: dahil fiyatı 6’ya bölersen KDV’yi bulursun. 2.400 TL’lik bir ürünün içindeki KDV 2.400 ÷ 6 = 400 TL, matrahı 2.000 TL’dir. Aynı sonuca 2.400 ÷ 1,20 işlemiyle de ulaşırsın. %10 oranlı ürünlerde kısayol 11’e bölmektir: KDV dahil 1.100 TL’lik bir üründe KDV 1.100 ÷ 11 = 100 TL, matrah 1.000 TL’dir. %1’de ise dahil fiyat 101’e bölünür.
“+KDV” teklif ile KDV dahil teklifi karşılaştırmak
Hizmet ve toptan alımlarda fiyatlar sıkça “+KDV” olarak verilir. İki teklif farklı biçimde yazılmışsa önce ikisini de aynı biçime çevirmelisin. Örneğin bir firma 45.000 TL + KDV, diğeri KDV dahil 52.000 TL teklif etsin. %20 oranla ilk teklif 54.000 TL eder; ikinci teklifin matrahı ise 52.000 ÷ 1,20 ≈ 43.333,33 TL’dir. KDV dahil teklif, göründüğünün aksine 2.000 TL daha ucuzdur.
KDV mükellefi bir işletme için karşılaştırmayı matrah üzerinden yapmak daha anlamlıdır, çünkü ödenen KDV genellikle indirilecek KDV olarak dikkate alınır. Nihai tüketici için ise cebinden çıkan KDV dahil toplam önemlidir.
Hedef satış fiyatından geriye doğru hesap
Satış fiyatını müşterinin göreceği yuvarlak bir rakama göre belirlemek istiyorsan hesaba dahil fiyattan başlamalısın. KDV dahil 1.500 TL’ye satmak istediğin %20 oranlı bir ürünün matrahı 1.500 ÷ 1,20 = 1.250 TL olur. Etikette 999 TL görmek istiyorsan matrah 832,50 TL, KDV 166,50 TL’dir.
Maliyet ve kâr hesabını her zaman matrah üzerinden yapmak gerekir; çünkü tahsil edilen KDV işletmenin geliri değildir. Dahil fiyat üzerinden kâr marjı hesaplamak kârı olduğundan yüksek gösterir.
Oran değişirse dahil fiyat ne kadar değişir?
Matrah aynı kalırken KDV oranı değiştiğinde dahil fiyat (1 + yeni oran) ÷ (1 + eski oran) katına çıkar ya da iner. %10 oranla 1.100 TL’ye satılan bir ürün, aynı matrahla %20 oran uygulandığında 1.200 TL olur; artış %10 değil yaklaşık %9,09’dur. %1’den %20’ye geçişte dahil fiyat yaklaşık %18,81 artar.
Hangi mal ve hizmete hangi oranın uygulanacağı mevzuatla belirlenir. Hesaplayıcıda işlem türünü, tutarı ve oranı seçerek matrahı, vergiyi ve toplamı ayrı ayrı görebilir; tereddüt ettiğin oranı Gelir İdaresi’nin güncel düzenlemesinden kontrol edebilirsin.
Oran bazında çarpan, bölen ve vergi payı (örnek: KDV dahil 1.000 TL ve 25.000 TL)
KDV oranı
Hariçten dahile çarpan / dahilden hariçe bölen
Dahil fiyattaki KDV payı
1.000 TL dahil: matrah + KDV
25.000 TL dahil: matrah + KDV
%1
1,01
%0,99
990,10 + 9,90 TL
24.752,48 + 247,52 TL
%10
1,10
%9,09
909,09 + 90,91 TL
22.727,27 + 2.272,73 TL
%20
1,20
%16,67
833,33 + 166,67 TL
20.833,33 + 4.166,67 TL
Matrah ve KDV kuruşa yuvarlanmıştır; toplamları dahil fiyata eşittir.
Sık yapılan hatalar
Dahil fiyattaki KDV’yi oranla çarparak bulmak: 1.200 TL’nin %20’si olan 240 TL değil, 1.200 ÷ 6 = 200 TL KDV vardır.
“+KDV” teklif ile KDV dahil teklifi doğrudan kıyaslamak.
Kâr marjını KDV dahil satış fiyatı üzerinden hesaplamak.
Oran değişikliğinde dahil fiyatın oran farkı kadar artacağını sanmak.