Kullanılan formül
Hariç tutarda KDV = net × oran; dahil tutarda net = brüt ÷ (1 + oran). Hesaplama ve kaynak politikamız
KDV dahil veya hariç tutardan matrahı, vergiyi ve toplamı hesapla.
İşlem tipini seç, tutarı gir ve uygulanacak KDV oranını belirle.
Matrah KDV oranıyla çarpılarak vergi bulunur. Vergi matraha eklenince KDV dahil toplam elde edilir.
Toplam tutar 1 + KDV oranına bölünerek matrah bulunur. Toplam ile matrah arasındaki fark KDV tutarıdır.
Matrah = KDV dahil tutar ÷ 1,20. Örneğin 1.200 TL dahil tutarın matrahı 1.000 TL, KDV tutarı 200 TL’dir.
Matrah = KDV dahil tutar ÷ 1,10. Örneğin 1.100 TL dahil tutarın matrahı 1.000 TL, KDV tutarı 100 TL’dir.
Matrah = KDV dahil tutar ÷ 1,01. Örneğin 1.010 TL dahil tutarın matrahı 1.000 TL, KDV tutarı 10 TL’dir.
Matrah: ₺1.000,00
KDV: ₺10,00
Toplam: ₺1.010,00
Matrah: ₺1.000,00
KDV: ₺100,00
Toplam: ₺1.100,00
Matrah: ₺1.000,00
KDV: ₺200,00
Toplam: ₺1.200,00
GİB’in güncel açıklamalarında (I) sayılı listedeki teslim ve hizmetler için %1, (II) sayılı listedekiler için %10, bu listelerde bulunmayan vergiye tabi işlemler için genel olarak %20 oranı uygulanır. Ürün veya hizmetin hangi listede olduğunu işlem öncesinde doğrula.
GİB KDV oranları açıklaması%20 KDV dahil 1.200 TL’den matrah bulmak için 1.200 ÷ 1,20 işlemi yapılır. Matrah 1.000 TL, KDV 200 TL’dir. Dahil fiyattan doğrudan %20 çıkarmak 960 TL verir ve yanlıştır.
KDV dahil tutar, 1 artı KDV oranına bölünür. Örneğin yüzde 20 KDV dahil 1.200 TL için matrah 1.000 TL, KDV ise 200 TL olur.
KDV hariç tutar KDV oranıyla çarpılır ve bulunan vergi tutarı başlangıç tutarına eklenir.
Uygulanacak oran ürün veya hizmet türüne ve güncel mevzuata göre değişir. Resmi işlem öncesinde güncel oranı yetkili kaynaklardan doğrulamalısın.
GİB açıklamalarına göre temel oranlar yüzde 1, yüzde 10 ve yüzde 20’dir. Doğru oran, teslim veya hizmetin ilgili listelerdeki sınıfına göre belirlenir.
Hayır. Yüzde 20 KDV dahil tutarın içindeki matrah, toplamın 1,20’ye bölünmesiyle bulunur. 1.200 TL dahil fiyatın matrahı 1.000 TL ve KDV’si 200 TL’dir.
KDV hesabının kendisi basit bir çarpma ya da bölmedir; asıl hatalar faturayı okurken, farklı oranlı kalemleri birleştirirken ve kuruş yuvarlamasında yapılır. Bu bölüm, hesaplayıcının sonucunu gerçek bir fatura, teklif veya etiket fiyatıyla karşılaştırırken dikkat etmen gereken noktaları anlatır.
Standart bir faturada önce her kalemin birim fiyatı ve miktarı, ardından “mal/hizmet toplam tutarı” veya “matrah” satırı yer alır. KDV, iskonto düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden hesaplanır; bu yüzden faturada iskonto varsa hesaplayıcıya iskontodan sonraki net tutarı girmelisin.
Faturanın alt bölümünde her KDV oranı için ayrı bir “hesaplanan KDV” satırı bulunur. Tek toplam görüyorsan faturadaki bütün kalemler aynı oranla vergilendirilmiş demektir. Son satırdaki “vergiler dahil toplam” ya da “ödenecek tutar”, matrah ile KDV satırlarının toplamına eşit olmalıdır.
Bir market fişinde veya toptan alımda aynı faturada %1, %10 ve %20 oranlı ürünler bir arada olabilir. Bu durumda toplam tutarı tek bir orana bölmek yanlış sonuç verir. Doğru yöntem, kalemleri oranlarına göre gruplamak ve her grubun KDV’sini ayrı hesaplayıp toplamaktır.
Aşağıdaki tabloda KDV hariç toplamı 1.500 TL olan karışık bir sepet örneklenmiştir. Gruplar ayrı hesaplandığında toplam KDV 130 TL, ödenecek tutar 1.630 TL’dir. Aynı sepete tek oran olarak %20 uygulasaydın 300 TL KDV bulacak ve vergiyi iki katından fazla hesaplamış olacaktın.
Faturalama programları KDV’yi genellikle her satır için ayrı hesaplayıp kuruşa yuvarlar, sonra satırları toplar. Hesaplayıcı ise toplam tutar üzerinden tek seferde hesaplar. Çok kalemli faturalarda iki yöntem arasında birkaç kuruşluk fark oluşması normaldir ve bir hata anlamına gelmez.
Fark birkaç kuruşu aşıyorsa büyük olasılıkla bir kaleme yanlış oran uygulanmıştır ya da iskonto KDV’den sonra düşülmüştür. Bu durumda kalemleri oranlarına göre ayırıp her grubu hesaplayıcıyla ayrı ayrı kontrol etmek sorunu hızlıca gösterir.
KDV mükellefi bir işletme, sattığı mal ve hizmetler için müşteriden “hesaplanan KDV” tahsil eder; aldığı mal ve hizmetler için tedarikçiye ödediği KDV ise “indirilecek KDV” olur. Beyanname döneminde devlete ödenen tutar, hesaplanan KDV’den indirilecek KDV’nin düşülmesiyle bulunur.
Örneğin bir ay içinde KDV hariç 50.000 TL satış yapıp %20 KDV tahsil eden, aynı dönemde KDV hariç 30.000 TL’lik %20 KDV’li alım yapan bir işletmenin hesaplanan KDV’si 10.000 TL, indirilecek KDV’si 6.000 TL’dir. Ödenecek KDV yaklaşık 4.000 TL olur. Gerçek beyanda devreden KDV, tevkifat ve istisnalar sonucu değiştirebileceği için resmi hesabı mali müşavirinle kontrol etmelisin.
| Kalem grubu | KDV hariç | Oran | KDV | KDV dahil |
|---|---|---|---|---|
| Temel gıda ürünleri | 500,00 TL | %1 | 5,00 TL | 505,00 TL |
| %10 oranlı ürünler | 750,00 TL | %10 | 75,00 TL | 825,00 TL |
| Genel oranlı ürünler | 250,00 TL | %20 | 50,00 TL | 300,00 TL |
| Toplam | 1.500,00 TL | — | 130,00 TL | 1.630,00 TL |
Hariç tutarda KDV = net × oran; dahil tutarda net = brüt ÷ (1 + oran). Hesaplama ve kaynak politikamız
Hesaplama, sayfada açıklanan matematiksel yöntem ve kullanıcının girdiği değerlere dayanır.
Sonuç yaklaşık planlama içindir; satın alma öncesinde teklif ve ölçüleri doğrula.
Hata bildir veya düzeltme öner