Kullanılan formül
Zam oranı = (yeni maaş − eski maaş) ÷ eski maaş × 100. Hesaplama ve kaynak politikamız
Eski ve yeni maaş arasındaki artış tutarını ve zam yüzdesini bul.
Alanları kendi değerlerinle değiştir; sonuç anında güncellenir.
Zam oranı, yeni maaş ile eski maaş arasındaki farkın eski maaşa bölünüp 100 ile çarpılmasıyla bulunur.
30.000 TL maaş 37.500 TL olduğunda artış 7.500 TL, zam oranı ise %25 olur.
Zam oranı, yeni maaş ile eski maaş arasındaki farkın eski maaşa bölünüp 100 ile çarpılmasıyla bulunur; bu nominal bir artış oranıdır ve tek başına satın alma gücündeki değişimi göstermez.
Aynı dönemdeki enflasyon oranıyla karşılaştırılmadan yalnızca zam yüzdesine bakmak yanıltıcı olabilir; reel artışı görmek için Enflasyon Farkı aracı kullanılabilir.
Yeni maaş ile eski maaş arasındaki fark, eski maaşa bölünüp 100 ile çarpılarak zam oranı bulunur.
Bu araç yalnız nominal zam oranını gösterir; reel artışı görmek için zam oranının aynı dönemin enflasyon oranıyla karşılaştırılması gerekir.
Enflasyon Farkı aracını kullanarak zam oranı ile enflasyon oranı arasındaki reel değişimi bileşik formülle hesaplayabilirsin.
Aynı “%25 zam” cümlesi, zammın hangi ay yapıldığına, brüt mü net mi verildiğine ve kaç parçada uygulandığına göre cebine çok farklı tutarlar bırakır. Aşağıdaki örnekler, hesaplayıcının verdiği yüzdeyi yıllık gelirin ve net maaşın diliyle okumana yardım eder.
Hesaplayıcı iki aylık maaş arasındaki oranı verir; yıllık gelirdeki artış ise zammın yürürlüğe girdiği aya bağlıdır. 30.000 TL maaş ocakta 37.500 TL’ye çıkarsa yıllık gelir 360.000 TL’den 450.000 TL’ye, yani %25 artar. Aynı zam temmuzda yapılırsa ilk altı ay eski maaş ödendiği için yıllık gelir 405.000 TL olur ve yıllık artış %12,5’te kalır.
Bu fark özellikle “zammı birkaç ay erteleyelim, oranı artıralım” gibi tekliflerde önemlidir. Karşılaştırma yaparken her seçeneğin 12 aylık toplamını hesapla; aylık maaş aynı noktaya gelse bile, zammı erken alan seçenek yıl içinde daha fazla gelir sağlar.
Yılda iki kez zam yapıldığında ikinci zam, ilk zamla yükselmiş maaşın üzerine uygulanır. 30.000 TL’ye önce %10, sonra %15 zam yapılırsa maaş önce 33.000 TL, ardından 37.950 TL olur. Toplam artış %25 değil %26,5’tir; iki kez %12,5 zam da maaşı 37.968,75 TL’ye taşır ve kümülatif oran %26,56 olur.
Kademeli zamların toplam etkisini bulmak için hesaplayıcıya ilk ve son maaşı gir. Ara adımları tek tek hesaplayıp yüzdeleri toplamak, gerçek artışı her zaman olduğundan düşük gösterir.
Brüt ücrete yapılan zam, net ücrette daha düşük bir oran olarak görünebilir. Çünkü asgari ücret vergi istisnası sabit bir tutardır ve ücret yükseldikçe kümülatif matrah üst dilimlere daha erken ulaşır. 2026 hesabıyla 50.000 TL brüt ücret 60.000 TL’ye çıktığında brüt artış %20’dir; ocak ayı neti ise 40.207,52 TL’den 47.356,62 TL’ye çıkar ve artış %17,78’de kalır.
Yıl boyunca bakıldığında fark daha da belirginleşir: 12 aylık tahmini net toplam 466.135,57 TL’den 539.684,77 TL’ye yükselir, yani net yıllık artış yaklaşık %15,78’dir. Zam teklifinin cebine etkisini görmek için eski ve yeni brütü brüt net maaş hesaplayıcısına ayrı ayrı girip netleri bu araçta karşılaştırabilirsin.
Geçen yıl %25, bu yıl %30 zam alan biri için artış “5 puan”dır; “%5 daha fazla zam” demek teknik olarak farklı bir şeyi anlatır. Görüşmede rakamları karşılaştırırken bu ayrımı net yapmak yanlış anlaşılmayı önler.
Enflasyonla karşılaştırmada da oranlar çıkarılmaz, bölünür. Örneğin dönem enflasyonunun %30 olduğunu varsayalım: %25 zam alan birinin reel değişimi (1,25 ÷ 1,30) − 1 ≈ −%3,85 olur. Satın alma gücünü korumak için bu varsayımda 30.000 TL maaşın en az 39.000 TL’ye çıkması gerekirdi. Gerçek enflasyon oranını TÜİK verisinden almalısın.
| Senaryo | Yıl sonu maaşı | Aylık maaştaki artış | 12 aylık gelir | Yıllık gelir artışı |
|---|---|---|---|---|
| Ocakta %25 | 37.500,00 TL | %25 | 450.000,00 TL | %25 |
| Temmuzda %25 | 37.500,00 TL | %25 | 405.000,00 TL | %12,5 |
| Ocakta %10, temmuzda %15 | 37.950,00 TL | %26,5 | 425.700,00 TL | %18,25 |
| Ocakta ve temmuzda %12,5 | 37.968,75 TL | %26,56 | 430.312,50 TL | %19,53 |
Zam oranı = (yeni maaş − eski maaş) ÷ eski maaş × 100. Hesaplama ve kaynak politikamız
Sonuç finansal veya hukuki danışmanlık değildir; işlem öncesinde güncel koşulları doğrula.
Hata bildir veya düzeltme öner