Kullanılan formül
Hesaplanan KDV = matrah × KDV oranı; alıcının tevkifatı = hesaplanan KDV × tevkifat oranı. Hesaplama ve kaynak politikamız
KDV hariç işlem tutarı, KDV oranı ve tevkifat oranıyla alıcının beyan edeceği ve satıcıya ödenecek KDV'yi hesapla.
Alanları kendi değerlerinle değiştir; sonuç anında güncellenir.
Hesaplanan KDV, işlem tutarı ile KDV oranının çarpımıdır. Alıcının sorumlu sıfatıyla beyan edeceği KDV, hesaplanan KDV ile seçilen tevkifat oranının çarpımıdır; kalan KDV satıcıya ödenir.
100.000 TL matrah, %20 KDV ve 5/10 tevkifatta hesaplanan KDV 20.000 TL; alıcının tevkifatı 10.000 TL ve satıcıya ödeme 110.000 TL'dir.
Önce matrah üzerinden standart KDV oranıyla hesaplanan KDV bulunur; ardından alıcının sorumlu olduğu tevkifat payı, bu hesaplanan KDV'nin belirlenen tevkifat oranıyla çarpılmasıyla ayrılır.
Kalan kısım satıcıya ödenirken tevkifata tabi kısım alıcı tarafından doğrudan vergi dairesine beyan edilir; tevkifat oranı işlem türüne göre değiştiği için doğru oranın seçilmesi sonucu doğrudan etkiler.
Önce matrah üzerinden standart KDV oranıyla hesaplanan KDV bulunur; alıcının tevkifat payı bu KDV'nin tevkifat oranıyla çarpılmasıyla ayrılır.
Tevkifata tabi kısım alıcı tarafından doğrudan vergi dairesine beyan edilir; kalan kısım satıcıya ödenir.
Hayır, tevkifat oranı işlem türüne göre değişir; doğru oranın seçilmesi sonucu doğrudan etkiler.
Tevkifatlı faturada tek bir KDV tutarı iki parçaya ayrılır: bir kısmını satıcı tahsil edip kendi beyannamesinde gösterir, kalanını alıcı sorumlu sıfatıyla beyan eder. Hata çoğu zaman bu iki parçanın ödeme ve beyan aşamalarında karıştırılmasından doğar. Aşağıda faturanın satırlarını, alıcı ve satıcının dönem sonundaki hesabını ve tevkifat oranı değiştikçe tahsilatın nasıl değiştiğini bulacaksın.
Tevkifatlı e-faturada mal veya hizmet toplamı (matrah), hesaplanan KDV, tevkifat oranı ile “tevkif edilen KDV” tutarı ve ödenecek tutar ayrı satırlarda yer alır. e-Fatura sisteminde bu faturalar tevkifat tipinde düzenlenir ve işlem türünü gösteren bir tevkifat kodu seçilir. Kod ve oran uyumsuzsa alıcının muhasebesi faturayı düzeltme için geri gönderebilir.
Faturanın genel toplamı matrah ile hesaplanan KDV’nin toplamıdır; ama satıcıya ödenecek tutar bundan tevkif edilen KDV düşülerek bulunur. 100.000 TL matrah, %20 KDV ve 5/10 tevkifatta genel toplam 120.000 TL, ödenecek tutar 110.000 TL’dir. Alıcı 10.000 TL’yi satıcıya değil vergi dairesine öder.
Alıcı, tevkif ettiği KDV’yi sorumlu sıfatıyla verilen 2 No.lu KDV beyannamesinde bildirir ve öder. KDV mükellefiyse, satıcıya ödediği KDV ile kendi beyan ettiği tevkif edilen KDV’nin toplamını, yani faturadaki hesaplanan KDV’nin tamamını, genel şartlar sağlanıyorsa 1 No.lu beyannamesinde indirilecek KDV olarak kullanabilir.
Yukarıdaki örnekte alıcı 10.000 TL’yi 2 No.lu beyannameyle öder; indirim hakkı olan bir mükellefse 20.000 TL’nin tamamını indirilecek KDV’ye alabilir. Satıcıya 120.000 TL ödeyip ayrıca 10.000 TL beyan etmek, aynı vergiyi iki kez ödemek demektir.
Satıcı, tevkifatlı satışı kendi KDV beyannamesinde gösterir ama yalnızca tahsil ettiği KDV kısmını hesaplanan KDV olarak üstlenir. Kendi alımlarından gelen indirilecek KDV bu kısmı aşabilir. Örneğin bir ayda indirilecek KDV’si 6.000 TL olan satıcı, 5/10 tevkifatta 10.000 TL KDV tahsil ettiyse 4.000 TL öder. Aynı satış 9/10 tevkifatla yapılsaydı satıcı yalnızca 2.000 TL KDV tahsil eder ve 4.000 TL devreden KDV’yle kalırdı.
Yüksek oranlı tevkifata tabi işler yapan satıcılarda bu nedenle sürekli devreden KDV birikebilir. Tevkifattan doğan bu tutarlar için belirli koşullarla iade talep edilebilir; iade süreci ve belgeler için mali müşavirinle çalış.
Hesaplayıcı seçtiğin oranı matematiksel olarak uygular; işlemin tevkifata tabi olup olmadığını söylemez. Oran, işlem türüne ve alıcının statüsüne göre GİB’in KDV uygulama tebliğinde belirlenir. Bazı işlemlerde fatura tutarı belirli bir sınırın altındaysa tevkifat uygulanmaz; güncel sınırı ve oranı GİB kaynaklarından veya mali müşavirinden teyit et.
Aynı faturada tevkifata tabi olan ve olmayan kalemler varsa, tevkifatı yalnızca ilgili kalemlerin KDV’sine uygula. Örneğin faturadaki 50.000 TL’lik kalem 4/10 tevkifata tabiyse o kalemin 10.000 TL KDV’sinden 4.000 TL tevkif edilir; diğer kalemlerin KDV’si olduğu gibi satıcıya ödenir.
| Tevkifat oranı | Alıcının beyan ettiği KDV | Satıcıya ödenen KDV | Satıcıya ödenecek toplam |
|---|---|---|---|
| 2/10 | 4.000,00 TL | 16.000,00 TL | 116.000,00 TL |
| 3/10 | 6.000,00 TL | 14.000,00 TL | 114.000,00 TL |
| 4/10 | 8.000,00 TL | 12.000,00 TL | 112.000,00 TL |
| 5/10 | 10.000,00 TL | 10.000,00 TL | 110.000,00 TL |
| 7/10 | 14.000,00 TL | 6.000,00 TL | 106.000,00 TL |
| 9/10 | 18.000,00 TL | 2.000,00 TL | 102.000,00 TL |
| 10/10 (tam tevkifat) | 20.000,00 TL | 0,00 TL | 100.000,00 TL |
Hesaplanan KDV = matrah × KDV oranı; alıcının tevkifatı = hesaplanan KDV × tevkifat oranı. Hesaplama ve kaynak politikamız
Sonuç vergi danışmanlığı değildir; beyan öncesi güncel tevkifat oranı doğrulanmalıdır.
Hata bildir veya düzeltme öner