DİNİ YÜKÜMLÜLÜK

Zekat hesaplama

Nakit, altın, ticari mal ve alacaklarının toplamına göre nisap sınırını ve ödemen gereken zekat tutarını hesapla.

Hesaplama bilgileri

Alanları kendi değerlerinle değiştir; sonuç anında güncellenir.

ÖRNEKLİ ANLATIM

Zekat hesaplama nasıl yapılır?

Hesaplama yöntemi

Zekat matrahı; nakit, altının güncel karşılığı, ticari mal ve alacakların toplamından kısa vadeli borçlar düşülerek bulunur. Bu tutar, 80,18 gram altının güncel karşılığı olan nisap sınırını aşarsa matrahın %2,5'i (1/40) zekat olarak hesaplanır.

Örnek hesaplama

300.000 TL nakit ve gram fiyatı 4.500 TL'den 50 gram altının toplam değeri 525.000 TL eder. Bu tutar, 80,18 gram altının karşılığı olan 360.810 TL'lik nisap sınırını aştığından zekat, toplam varlığın %2,5'i olan 13.125 TL olarak hesaplanır.

HESAPLAMA REHBERİ

Zekat matrahını doğru belirlemek için nelere dikkat edilmeli?

Nisap sınırı altın fiyatına bağlı olduğu için güncel gram altın fiyatını girmek sonucu doğrudan etkiler. Elindeki varlığın türü (nakit, altın, ticari mal, alacak) ne olursa olsun aynı %2,5 oranı üzerinden hesaplama yapılır.

Zekat, nisap üstü varlık üzerinde tam bir kamerî yıl geçtikten sonra farz olur. Bu araç yalnız o anki varlık durumuna göre bir anlık hesap yapar; kamerî yıl takibini ve varlık türüne göre farklı görüşleri kendin değerlendirmelisin.

SIK SORULANLAR

Zekat hesaplama hakkında merak edilenler

Zekat nisap sınırı nasıl belirlenir?

Yaygın kullanılan ölçüye göre nisap, 80,18 gram altının güncel piyasa değerine eşittir. Zekata tabi toplam varlık bu tutarı aşarsa zekat yükümlülüğü doğar.

Zekat oranı nasıl hesaplanır?

Toplam varlık nisabı aşıyorsa, zekata tabi varlığın tamamının %2,5’i (1/40) zekat olarak hesaplanır. Bu oran nakit, altın, gümüş ve ticari mal gibi zekata tabi varlıklar için geçerlidir.

Borçlar zekat hesabından düşülür mü?

Evet, kısa vadeli ve vadesi gelmiş borçlar zekata tabi toplam varlıktan düşülerek zekat matrahı bulunur.

Zekat ne sıklıkla hesaplanır?

Zekat, nisap üstü varlık üzerinden tam bir kamerî (hicri) yıl geçtikten sonra hesaplanır. Bu araç tek seferlik bir anlık durumu gösterir; kamerî yıl takibini kendin yapmalısın.

Bu araç dinî bir fetva mıdır?

Hayır. Araç yaygın kabul gören matematiksel yönteme göre yaklaşık bir tutar hesaplar; kişisel durumun için bir din görevlisine danışman önerilir.

DETAYLI REHBER

Hangi varlık hesaba girer, borç nisabı nasıl etkiler? Örneklerle zekat matrahı

Zekat hesaplayıcısı; nakit, altın, ticari mal ve alacaklarını toplayıp kısa vadeli borçlarını düşer, sonucu 80,18 gram altının güncel değeriyle karşılaştırır. Sonucu doğru yorumlamak için hangi kalemi hangi alana yazacağını, borcun ve altın fiyatının nisap durumunu nasıl değiştirdiğini bilmen gerekir. Aşağıdaki örnekler bu noktaları gösterir; dinî hükümler için bir din görevlisine danışman önerilir.

Alanlara neyi yazmalısın?

“Nakit ve mevduat” alanına elindeki nakdi, vadeli ve vadesiz hesap bakiyelerini yazarsın. Döviz veya döviz hesabın varsa bunları hesaplama günündeki kurla TL’ye çevirip bu alana eklersin. Altın için gram cinsinden miktarı ve güncel gram fiyatını girersin; çeyrek veya bilezik gibi ürünleri de gram karşılıklarıyla yazabilirsin.

“Ticari mal ve alacaklar” alanı, satmak amacıyla elinde tuttuğun stoklar ile geri alınması beklenen alacaklar içindir. Yaygın görüşe göre oturduğun ev, kullandığın araç ve ev eşyası gibi temel ihtiyaç kalemleri zekata tabi varlıklar arasında sayılmaz. Kadınların kullandığı ziynet altını ve tahsili şüpheli alacaklar gibi konularda farklı görüşler bulunduğundan emin olmadığın kalemleri bir din görevlisine sormalısın.

Borç nisap durumunu değiştirebilir

Hesaplayıcı kısa vadeli borçları toplam varlıktan düşer ve nisap karşılaştırmasını bu net tutarla yapar. Aşağıdaki A örneğinde 250.000 TL nakit ve 30 gram altın, 4.500 TL gram fiyatıyla 385.000 TL eder; bu tutar 360.810 TL’lik nisabı aştığı için zekat 9.625 TL’dir.

Aynı kişinin 40.000 TL kısa vadeli borcu varsa (B örneği) matrah 345.000 TL’ye iner ve nisabın altında kaldığı için zekat çıkmaz. Uzun vadeli borçların, örneğin konut kredisinin tamamının düşülüp düşülmeyeceği konusunda farklı yaklaşımlar vardır; araç yalnızca bu alana girdiğin tutarı düşer.

Altın fiyatı nisabı nasıl etkiler?

Nisap sabit bir TL tutarı değil, 80,18 gram altının o günkü değeridir. Gram fiyatı 4.500 TL iken nisap 360.810 TL, 4.700 TL iken 376.846 TL olur. Bu yüzden yalnızca 370.000 TL nakdi olan biri, gram fiyatı 4.500 TL iken nisabı aşar ve 9.250 TL zekat hesaplanır; gram fiyatı 4.700 TL olduğunda aynı nakit nisabın altında kalır.

Nisabın hemen üzerinde ya da altındaysan hangi gram fiyatını kullandığın sonucu belirleyebilir. Hesaplama gününde bir kurumun ilan ettiği gram fiyatını not alıp tutarlı biçimde kullanman, sonraki yıllarda aynı yöntemle karşılaştırma yapmanı kolaylaştırır.

Oran matrahın tamamına uygulanır

Hesaplayıcı nisap aşıldığında %2,5 oranını yalnız nisabı aşan kısma değil, matrahın tamamına uygular. A örneğinde zekat 385.000 × 0,025 = 9.625 TL’dir; nisabı aşan 24.190 TL’ye uygulansaydı çok daha düşük bir tutar çıkardı. Zekatın kamerî yıl üzerinden takip edildiğini de unutma: kamerî yıl güneş yılından yaklaşık on bir gün kısadır, bu yüzden hesaplama günü her yıl takvimde biraz öne kayar.

Gram altın 4.500 TL varsayımıyla üç örnek (nisap 360.810 TL)
ÖrnekVarlıklarKısa vadeli borçMatrahNisap durumuZekat
A250.000 TL nakit + 30 g altın (135.000 TL)0 TL385.000 TLAşıyor9.625 TL
B250.000 TL nakit + 30 g altın (135.000 TL)40.000 TL345.000 TLAltında0 TL
C150.000 TL nakit + 20 g altın (90.000 TL) + 300.000 TL ticari mal ve alacak120.000 TL420.000 TLAşıyor10.500 TL
Tutarlar örnek amaçlıdır. Bu hesap dinî bir fetva değildir; kişisel durumun için bir din görevlisine danışabilirsin.

Sık yapılan hatalar

  • Dövizi veya döviz hesabını TL’ye çevirmeden hesaba katmamak.
  • Kullanılan ev, araç ve ev eşyasını zekata tabi varlık olarak yazmak.
  • Nisabı geçmiş yıllardaki altın fiyatıyla hesaplamak; nisap hesaplama günündeki fiyata göre belirlenir.
  • Hesaplamayı her yıl rastgele bir günde yapıp kamerî yıl takibini kaybetmek.
  • Kısa vadeli borçları düşmeyi unutmak ya da aynı borcu hem nakitten hem borç alanından iki kez düşmek.
ŞEFFAF HESAPLAMA

Bu sonuca nasıl güvenebilirsin?

Son kontrol11 Ağustos 2026

Kullanılan formül

Zekat = zekata tabi toplam varlık × %2,5; toplam varlık nisap sınırını (80,18 gram altın karşılığı) aşarsa hesaplanır. Hesaplama ve kaynak politikamız

Varsayımlar

  • Nisap, 80,18 gram altının kullanıcının girdiği güncel gram fiyatına göre hesaplanır.
  • Zekat oranı, mezheplere göre yaygın kabul gören %2,5 (1/40) esas alınır; farklı görüşler ve varlık türleri sonucu değiştirebilir.

Kaynaklar

Hesaplama, sayfada açıklanan matematiksel yöntem ve kullanıcının girdiği değerlere dayanır.

Bu araç dinî bir fetva değildir; matematiksel bir tahmin sunar. Kesin durumun için bir din görevlisine danışabilirsin.

Hata bildir veya düzeltme öner